MontowniaPC.PL
Wszystkie poradniki

Poradnik

Dysk NVMe czy SATA, PCIe 4.0 czy 5.0: czy warto dopłacać?

· 4 min czytania

Dyski NVMe PCIe 5.0 kuszą liczbami, ale czy w grach naprawdę czuć różnicę? Krótko wyjaśniamy, czym różnią się dyski SATA i NVMe, co daje PCIe 4.0 i 5.0 i na co patrzeć przy zakupie, żeby nie przepłacić.

W skrócie

  • Na system i gry wybierz dysk NVMe. Najlepszy stosunek ceny do wydajności ma PCIe 4.0.
  • PCIe 5.0 w grach daje ułamki sekundy, ma sens przy pracy z dużymi plikami.
  • SATA i HDD sprawdzą się jako dodatkowy magazyn.
  • Pojemność: minimum 1 TB, wygodnie 2 TB.

Rodzaje dysków i ich prędkości

Typ dyskuOdczyt sekwencyjnyDo czego
Dysk talerzowy HDDok. 150–250 MB/sMagazyn na filmy, zdjęcia, kopie zapasowe
SSD SATA (2,5" lub M.2)do ok. 550 MB/sTani dodatkowy dysk, starsze komputery
NVMe PCIe 3.0do ok. 3500 MB/sBudżetowy dysk systemowy
NVMe PCIe 4.0do ok. 7000–7500 MB/sNajlepszy wybór do gier i systemu
NVMe PCIe 5.0ok. 10 000–14 000+ MB/sPraca z dużymi plikami, wideo

Dyski NVMe montuje się bezpośrednio w złączu M.2 na płycie głównej, bez kabli. SATA i HDD podłącza się kablem do portu SATA i zasilacza.

Ile to daje w grach

Mniej, niż sugerują liczby na pudełku. W teście ładowania gry Forspoken, która korzysta z technologii DirectStorage do szybkiego wczytywania danych, wyniki wyglądały tak:

DyskCzas ładowania 7 scen
NVMe PCIe 5.010,5 s
NVMe PCIe 4.010,9 s
NVMe PCIe 3.013,8 s

Dysk PCIe 5.0, dwukrotnie szybszy na papierze, był szybszy od PCIe 4.0 o niecałe pół sekundy. Przejście z SATA na NVMe daje zwykle kilka sekund przy ładowaniu gier. Powyżej PCIe 4.0 ograniczeniem staje się sama gra i rozpakowywanie danych przez procesor, a nie dysk.

Dlatego do komputera do gier najrozsądniej wybrać dobry dysk NVMe PCIe 4.0, a zaoszczędzone pieniądze przeznaczyć na większą pojemność albo mocniejszą kartę.

Na co jeszcze patrzeć

Jak pomaga MontowniaPC

Na liście dysków możesz filtrować po rodzaju (SSD, HDD), interfejsie (NVMe, SATA) i pojemności, a przy każdym dysku zobaczysz aktualne ceny z kilku sklepów. Porównywarka zestawi specyfikacje kilku dysków obok siebie. W konfiguratorze dyski są wliczane do szacunku poboru prądu: NVMe pobiera kilka watów, a dysk talerzowy przy starcie nawet ok. 25 W.

Czego konfigurator nie sprawdza: liczby i rodzaju złączy M.2 na płycie głównej oraz tego, czy któreś z nich wyłącza porty SATA. To znajdziesz w instrukcji płyty, w rozdziale o złączach M.2.

Najczęstsze pytania

Czy dysk PCIe 5.0 zadziała w slocie PCIe 4.0?

Tak. Dyski NVMe są wstecznie zgodne, więc dysk PCIe 5.0 zadziała w slocie PCIe 4.0, tylko z prędkością PCIe 4.0. Działa to też w drugą stronę: dysk PCIe 4.0 w slocie PCIe 5.0 pracuje normalnie.

Czy szybszy dysk zwiększa liczbę klatek w grach?

Nie. Dysk wpływa na czas ładowania gry i doczytywania map, a liczba klatek zależy od procesora i karty graficznej. W grach z otwartym światem szybki dysk może za to ograniczyć przycięcia przy doczytywaniu danych.

Czy każdy dysk M.2 to NVMe?

Nie. M.2 to tylko kształt złącza. Istnieją dyski M.2 SATA, które są tak samo wolne jak zwykłe SSD SATA. Sprawdź w specyfikacji, czy dysk ma interfejs NVMe (PCIe), i czy złącze M.2 na płycie obsługuje dany typ. Na niektórych płytach dysk M.2 SATA wyłącza też część portów SATA.

Jaka pojemność dysku do gier?

Minimum 1 TB, a wygodnie 2 TB. Duże gry zajmują dziś 100–200 GB, a do tego dochodzą aktualizacje i system. Pełny dysk SSD działa też wolniej, więc warto zostawić ok. 10–20% wolnego miejsca.

Czy dysk NVMe potrzebuje radiatora?

Dyski PCIe 5.0 tak, bo bez chłodzenia szybko się nagrzewają i zwalniają. Dyskom PCIe 4.0 wystarczy zwykle radiator z płyty głównej, a w lżejszym użytku nawet bez niego nic złego się nie dzieje. Nie montuj dysku PCIe 5.0 w złączu tuż pod gorącą kartą graficzną, jeśli masz inne.

Czy warto zostawić stary dysk HDD w nowym komputerze?

Tak, jako magazyn na zdjęcia, filmy czy kopie zapasowe. System i gry instaluj jednak na dysku SSD, najlepiej NVMe, bo na HDD będą się ładować wielokrotnie dłużej.

Czym różni się pamięć TLC od QLC?

To rodzaje kości pamięci w dysku SSD. TLC jest szybsza przy długim zapisie i trwalsza. QLC jest tańsza i daje większą pojemność, ale przy kopiowaniu dużych plików potrafi wyraźnie zwolnić. Do gier oba typy się nadają, do częstego zapisu dużych plików lepiej wybrać TLC.